ख्रीष्टियनहरूका लागि पुरानो करार किन महत्त्वपूर्ण छ?

यस कारण ख्रीष्टियनहरूले पुरानो करारलाई केवल “पहिलो भाग” भनेर होइन, सम्पूर्ण ख्रीष्टियन विश्वासको आधार तयार गर्ने धर्मशास्त्रका रूपमा बुझ्नुपर्छ।

१. पुरानो करार परमेश्वरको वचन हो।

पुरानो करार ख्रीष्टियनहरूका लागि महत्त्वपूर्ण हुनुको पहिलो र सबैभन्दा आधारभूत कारण यो परमेश्वरको वचन हुनु हो। नयाँ करारका लेखकहरूले पुरानो करारलाई पुरानो धार्मिक साहित्यका रूपमा होइन, परमेश्वरबाट दिइएको पवित्रशास्त्रका रूपमा स्वीकार गरेका छन्।

पावलले “पहिले लेखिएका कुराहरू हाम्रो शिक्षाका लागि लेखिएका हुन्” भन्छन् (रोमी १५:४)। तिमोथीले बाल्यकालदेखि जानेका “पवित्र लेखहरू” उसलाई उद्धारका निम्ति बुद्धिमान बनाउन सक्षम थिए, र त्यसै सन्दर्भमा “सम्पूर्ण पवित्रशास्त्र परमेश्वरबाट प्रेरणा” भएको बताइएको छ (२ तिमोथी ३:१५–१७)।

त्यसैले नयाँ करार आएपछि पुरानो करारको महत्त्व समाप्त भएको होइन। मोशाको करारअन्तर्गतका केही व्यवस्था नयाँ करारमा फरक प्रकारले बुझिन सक्छन्, तर पुरानो करार अझै पनि परमेश्वरको प्रेरित वचन हो।

२. पुरानो करारले परमेश्वर को हुनुहुन्छ भन्ने प्रकट गर्छ।

पुरानो करारको केन्द्रमा केवल इस्राएल होइन, परमेश्वर स्वयं हुनुहुन्छ। उत्पत्तिको पहिलो पददेखि नै परमेश्वर सृष्टिकर्ताका रूपमा प्रकट हुनुहुन्छ (उत्पत्ति १:१)। उहाँ पवित्र, न्यायी, सार्वभौम, दयालु, कृपालु, विश्वासयोग्य र उद्धारकर्ता हुनुहुन्छ।

प्रस्थान ३४:६–७ मा परमेश्वरले आफूलाई दयालु, कृपालु, क्रोध गर्नमा ढिलो र करुणा तथा विश्वासयोग्यतामा प्रशस्त परमेश्वरका रूपमा प्रकट गर्नुहुन्छ। यही परमेश्वरको चरित्र पुरानो करारका विभिन्न पुस्तकहरूमा बारम्बार देखिन्छ।

त्यसैले पुरानो करार पढ्नु भनेको केवल विगतका मानिसहरूको इतिहास पढ्नु होइन; इतिहासमा परमेश्वरले आफूलाई कसरी प्रकट गर्नुभयो भन्ने जान्नु हो।

३. पुरानो करारले संसार, मानिस र पापको समस्या बुझाउँछ।

नयाँ करारमा उद्धारको कुरा बुझ्नुभन्दा पहिले “उद्धार किन आवश्यक भयो?” भन्ने प्रश्नको उत्तर जान्नुपर्छ। त्यसको उत्तर पुरानो करारको सुरुदेखि नै पाइन्छ।

परमेश्वरले संसार सृष्टि गर्नुभयो (उत्पत्ति १–२)। मानिसलाई आफ्नो स्वरूपमा बनाउनुभयो (उत्पत्ति १:२६–२७)। तर मानिसले परमेश्वरको आज्ञा उल्लङ्घन गरेर पापमा पतन गर्‍यो (उत्पत्ति ३)। यही पतनपछि पाप, मृत्यु, श्राप, दुःख र परमेश्वरबाट अलगाव मानव इतिहासको वास्तविकता बन्न पुगे।

त्यसैले नयाँ करारमा आउने पाप, न्याय, क्षमा, उद्धार र नयाँ सृष्टिका विषयहरू बुझ्न पुरानो करारको सृष्टि र पतनसम्बन्धी आधार आवश्यक हुन्छ।

४. पुरानो करारले परमेश्वरको उद्धारको योजना कसरी अगाडि बढ्यो भन्ने देखाउँछ।

मानव पापमा पतन भएपछि परमेश्वरले आफ्नो सृष्टिलाई त्याग्नुभएन। उहाँले इतिहासभित्र आफ्नो उद्धारको योजना क्रमशः अगाडि बढाउनुभयो।

नोआसँग गरिएको करार, अब्राहामलाई दिइएको प्रतिज्ञा, इसहाक र याकूबद्वारा त्यो प्रतिज्ञाको निरन्तरता, इस्राएललाई मिश्रबाट छुटकारा, सिनैको करार, प्रतिज्ञाको देश, दाऊदसँग गरिएको करार, अगमवक्ताहरूको सन्देश, निर्वासन र पुनर्स्थापनाको आशा—यी सबै एउटै ठूलो उद्धारक योजनाको भाग हुन्।

विशेष गरी अब्राहामलाई दिइएको प्रतिज्ञामा परमेश्वरको योजना केवल एउटा परिवार वा एउटा जातिमा सीमित थिएन। परमेश्वरले अब्राहामद्वारा पृथ्वीका सबै कुलहरूले आशिष् पाउने प्रतिज्ञा गर्नुभयो (उत्पत्ति १२:१–३)।

यसैले पुरानो करारले परमेश्वरको उद्धारको योजना कसरी इतिहासभित्र क्रमशः विकसित भयो भन्ने देखाउँछ।

५. पुरानो करारले येशू ख्रीष्ट को हुनुहुन्छ भन्ने बुझ्न आधार तयार गर्छ।

पुरानो करारबिना येशू ख्रीष्टको पहिचान पूर्ण रूपमा बुझ्न सकिँदैन। नयाँ करारले येशूलाई “अब्राहामका पुत्र” र “दाऊदका पुत्र” भनेर चिनाउँछ (मत्ती १:१)। यी दुई नामले नै उहाँको पुरानो करारसँगको सम्बन्ध देखाउँछन्।

“मसीह”, “दाऊदका पुत्र”, “परमेश्वरका सेवक”, “मानिसको पुत्र”, “राजा” र “नयाँ करारको मध्यस्थ” जस्ता पदावलीको पृष्ठभूमि पुरानो करारमा पाइन्छ।

येशू स्वयंले पनि आफ्नो जीवन र कार्यलाई पुरानो करारसँग जोड्नुभयो। उहाँ व्यवस्था र अगमवक्ताहरूलाई नष्ट गर्न होइन, पूरा गर्न आएको बताउनुहुन्छ (मत्ती ५:१७)। पुनरुत्थानपछि उहाँले मोशा र सबै अगमवक्ताहरूबाट सुरु गरेर सम्पूर्ण पवित्रशास्त्रमा आफ्ना विषयमा लेखिएका कुराहरू चेलाहरूलाई व्याख्या गर्नुभयो (लूका २४:२७)। उहाँले मोशाको व्यवस्था, अगमवक्ताहरू र भजनहरूमा आफ्ना विषयमा लेखिएका सबै कुरा पूरा हुनुपर्ने पनि बताउनुभयो (लूका २४:४४)।

त्यसैले येशू ख्रीष्टलाई पुरानो करारबाट अलग गरेर बुझ्नु भनेको उहाँको बाइबलीय पृष्ठभूमि गुमाउनु हो।

६. पुरानो करारले मसीहसम्बन्धी आशा तयार गर्छ।

पुरानो करार केवल विगततर्फ हेर्ने पुस्तक होइन; यसले भविष्यतर्फ पनि हेर्छ। परमेश्वरले भविष्यमा गर्न लाग्नुभएको कामको आशा पुरानो करारभरि क्रमशः विकास हुन्छ।

दाऊदसँग गरिएको करारमा उनको वंशबाट आउने राजाको राज्य स्थायी हुने प्रतिज्ञा गरिएको छ (२ शमूएल ७:१२–१६)। यशैयामा भविष्यको राजा, इम्मानुएल, दाऊदको मूलबाट आउने व्यक्ति र दुःख भोग्ने सेवकको चित्र प्रस्तुत हुन्छ (यशैया ७:१४; ९:६–७; ११:१–१०; ५२:१३–५३:१२)। यर्मियामा नयाँ करारको प्रतिज्ञा आउँछ (यर्मिया ३१:३१–३४), र दानिएलमा “मानिसको पुत्र” लाई अनन्त राज्य दिइएको देखिन्छ (दानिएल ७:१३–१४)।

यसरी पुरानो करारले मसीहको आगमनका लागि धर्मशास्त्रीय र ऐतिहासिक अपेक्षा तयार गर्छ।

७. पुरानो करारले नयाँ करारका मुख्य शिक्षाहरू बुझ्न मद्दत गर्छ।

नयाँ करारमा आउने धेरै महत्वपूर्ण विषयहरूको जरा पुरानो करारमा छ। करार, बलिदान, प्रायश्चित्त, पुजारीपन, निस्तार चाड, पवित्रता, परमेश्वरको राज्य, दाऊदीय राजत्व, परमेश्वरका मानिस, पापको क्षमा, परमेश्वरको आत्मा, मसीह र नयाँ करारजस्ता विषयहरू पुरानो करारबाट आउँछन्।

उदाहरणका लागि, लेवीको पुस्तकमा बलिदान र प्रायश्चित्तको व्यवस्था नबुझी हिब्रूको पत्रमा येशूको बलिदान र पुजारीपनको अर्थ गहिराइमा बुझ्न कठिन हुन्छ।

त्यसैगरी, निस्तारको थुमाको पृष्ठभूमि नबुझी नयाँ करारमा ख्रीष्टलाई बलिदानसँग जोडिएको भाषाको पूर्ण अर्थ बुझ्न सकिँदैन।

यसैले पुरानो करार नयाँ करारको शब्दकोश, इतिहास र धर्मशास्त्रीय पृष्ठभूमिजस्तो काम गर्छ।

८. पुरानो करारले विश्वास र आज्ञाकारिताको जीवन सिकाउँछ।

पुरानो करारमा परमेश्वरका मानिसहरूको सफलता मात्र होइन, उनीहरूको असफलता पनि लेखिएको छ। अब्राहामको विश्वास, मोशाको आज्ञाकारिता, यहोशूको नेतृत्व, दाऊदको पश्चात्ताप, अगमवक्ताहरूको साहस र अय्यूबको दुःखमा रहेको विश्वासले महत्वपूर्ण शिक्षा दिन्छ।

त्यसैगरी इस्राएलको अविश्वास, मूर्तिपूजा, विद्रोह र आज्ञा उल्लङ्घनले चेतावनी दिन्छ।

पावलले उजाडस्थानमा इस्राएलीहरूमाथि भएका घटनाहरू “हाम्रो उदाहरण” र “हाम्रो चेतावनीका लागि” लेखिएका हुन् भन्छन् (१ कोरिन्थी १०:६, ११)।

त्यसैले पुरानो करार केवल जानकारीका लागि होइन; विश्वास, आज्ञाकारिता र परमेश्वरसँगको जीवन सिकाउन पनि महत्त्वपूर्ण छ।

९. पुरानो करारले आराधना, प्रार्थना र आत्मिक जीवन सिकाउँछ।

पुरानो करारको ठूलो भाग परमेश्वरसँगको वास्तविक सम्बन्धसँग सम्बन्धित छ। विशेष गरी भजनसंग्रहमा स्तुति, धन्यवाद, पश्चात्ताप, विलाप, डर, दुःख, आशा, भरोसा र आनन्द सबै पाइन्छन्।

यसले विश्वासको जीवनमा केवल आनन्द र विजय मात्र हुँदैन भन्ने देखाउँछ। दुःखमा परमेश्वरलाई पुकार्नु, अन्यायमा उहाँमाथि भरोसा गर्नु, पापमा पश्चात्ताप गर्नु र आशिष्मा धन्यवाद दिनु पनि आराधनाको भाग हो।

हितोपदेशले परमेश्वरको भयमा बुद्धिमानी जीवन जिउन सिकाउँछ। अय्यूबले दुःखको बीचमा विश्वासको प्रश्न उठाउँछ। उपदेशकले मानव जीवनको क्षणभङ्गुरता र सीमितताको विषयमा सोच्न बाध्य बनाउँछ।

त्यसैले पुरानो करारले ख्रीष्टियनको आराधना र आत्मिक जीवनलाई गहिरो बनाउँछ।

१०. पुरानो करारले परमेश्वरको विश्वासयोग्यता देखाउँछ।

पुरानो करारमा परमेश्वरले प्रतिज्ञा गर्नुहुन्छ र इतिहासमा ती प्रतिज्ञाहरू पूरा गर्दै जानुहुन्छ। मानिसहरू असफल भए पनि परमेश्वर आफ्नो करार र उद्देश्यमा विश्वासयोग्य रहनुहुन्छ।

अब्राहामलाई सन्तानको प्रतिज्ञा, इस्राएललाई मिश्रबाट निकाल्ने प्रतिज्ञा, प्रतिज्ञाको देश, दाऊदसँग गरिएको करार र निर्वासनपछि पुनर्स्थापनाको आशाले परमेश्वर आफ्नो वचनप्रति विश्वासयोग्य हुनुहुन्छ भन्ने देखाउँछ।

यसकारण पुरानो करारले आजका ख्रीष्टियनहरूलाई पनि परमेश्वरका प्रतिज्ञाहरूमा भरोसा गर्न सिकाउँछ।

११. पुरानो करारले सम्पूर्ण बाइबललाई एउटै कथाका रूपमा बुझ्न मद्दत गर्छ।

पुरानो र नयाँ करार दुई अलग-अलग कथा होइनन्। दुवै एउटै परमेश्वर, एउटै सृष्टि, एउटै मानव समस्या र परमेश्वरको एउटै उद्धारक उद्देश्यसँग सम्बन्धित छन्।

पुरानो करारमा सृष्टि, पतन, करार, प्रतिज्ञा, इस्राएल, बलिदान, राजत्व, निर्वासन, पुनर्स्थापना र मसीही आशा विकसित हुन्छ। नयाँ करारले यही कथालाई येशू ख्रीष्टको आगमन, मृत्यु, पुनरुत्थान र भविष्यको पूर्णतासँग जोड्छ।

यसैले पुरानो करार हटाइयो भने नयाँ करारको धेरै भाषा, प्रतीक, प्रतिज्ञा र धर्मशास्त्रीय अर्थ बुझ्न कठिन हुन्छ।

तर पुरानो करार महत्त्वपूर्ण छ भन्नुको अर्थ त्यहाँ भएका सबै व्यवस्था आजका ख्रीष्टियनमाथि जस्ताको तस्तै लागू हुन्छन् भन्ने होइन। मोशाको करारअन्तर्गत इस्राएललाई दिइएका बलिदान, लेवीय पुजारीपन, खतना, शुद्ध–अशुद्धसम्बन्धी नियम र राष्ट्रिय व्यवस्थाहरूलाई नयाँ करार र येशू ख्रीष्टको पूरा भएको कार्यको प्रकाशमा बुझ्नुपर्छ। पुरानो करार परमेश्वरको वचन हो, तर त्यसलाई यसको ऐतिहासिक, करारगत र धर्मशास्त्रीय सन्दर्भअनुसार पढ्नुपर्छ।

निष्कर्षमा, पुरानो करार ख्रीष्टियनहरूका लागि महत्त्वपूर्ण छ, किनकि यसले परमेश्वर को हुनुहुन्छ, संसार र मानिसको अवस्था के हो, पाप किन समस्या हो, उद्धार किन आवश्यक छ, परमेश्वरले आफ्नो उद्धारको योजना कसरी अगाडि बढाउनुभयो, मसीह किन आउनुपर्‍यो र नयाँ करारको अर्थ के हो भन्ने आधार तयार गर्छ। त्यसैले पुरानो करार नबुझी नयाँ करारलाई पूर्ण रूपमा बुझ्न सकिँदैन।

स्रोतहरू

1. William Sanford LaSor, David Allan Hubbard, and Frederic William Bush, Old Testament Survey: The Message, Form, and Background of the Old Testament, 2nd ed. (Grand Rapids: Eerdmans, 1996), विशेष गरी 585–90, 688–94.
2. Paul R. House, Old Testament Theology (Downers Grove, IL: InterVarsity Press, 1998).
3. Christopher J. H. Wright, Knowing Jesus through the Old Testament, 2nd ed. (Downers Grove, IL: IVP Academic, 2014), विशेष गरी 15–141.
4. Bruce K. Waltke with Charles Yu, An Old Testament Theology: An Exegetical, Canonical, and Thematic Approach (Grand Rapids: Zondervan, 2007).
5. Andrew E. Hill and John H. Walton, A Survey of the Old Testament (Grand Rapids: Zondervan).
6. Tremper Longman III and Raymond B. Dillard, An Introduction to the Old Testament, 2nd ed. (Grand Rapids: Zondervan).